Yolda kaldım, ne yapmalıyım? İlk adımlar

Araç yolda aniden durduğunda ilk düşünce genellikle “neresi bozuldu” olur. Oysa ilk soru başka olmalıdır: bu yerde güvende miyim? Arızadan çok, arızalı aracın yanında geçen trafik tehlikelidir. Önce kendinizi, yolcularınızı ve çevrenizdeki sürücüleri korumaya bakın.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 116. maddesi de bu sırayı çizer. Yerleşim yerleri dışında teknik arıza gibi mecburi bir durumda sürücünün, elindeki bütün imkânları kullanarak aracı karayolu dışına, bu mümkün değilse banketine, o da mümkün değilse taşıt yolunun en kenarına alması ve gerekli güvenlik ve uyarı tedbirlerini hemen alması gerekir. Tedbirler tamamlanıncaya kadar dörtlü ikaz lambalarının yakılması da zorunludur.

1. Dörtlü flaşörleri hemen yakın. Gece ya da sisli havada park lambalarını da açık bırakın.
2. Araç hâlâ hareket edebiliyorsa, eylemsizlikle yavaşlayarak güvenli bir yere, mümkünse yol dışındaki bir alana ya da banketin yanına çekin. Direksiyon ve fren zayıflasa bile ani manevra yapmayın.
3. El frenini çekin, vitesi boşa ya da park konumuna alın, motoru durdurun. Eğimli bir yerdeyseniz tekerlekleri yolun kenarına doğru çevirin.
4. Reflektörünüzü araca uygun mesafeye koymadan önce çevreye bakın. Trafik yoğunsa ve dışarı çıkmak tehlikeliyse önce yolcuları indirmeyi düşünün, reflektörü sonra yerleştirin.
5. Herkes araçtan, trafikten uzak olan taraftan inmeli ve bariyerin arkasına ya da yol dışındaki güvenli bir noktaya geçmelidir.

Yönetmelik, yerleşim yeri dışında arızalanan araç için şunu söyler: yol, hava ve trafik durumuna göre park ve kuyruk lambaları yakılmamışsa, yakılamıyorsa ya da yakılsa bile diğer sürücüler tarafından 150 metreden açıkça görülemiyorsa, bozulan aracın önüne ve arkasına uygun yerlere, 150 metreden açıkça görülebilecek birer kırmızı yansıtıcı ya da kırmızı ışıklı cihaz konulması gerekir. Dönemeç ya da tepe üstü gibi yerlerde bu cihazlar aracın ön ve arkasında en az 30'ar metre mesafeye konulmalı ve en az 150 metreden görülebilmelidir.

Pratikte bunun anlamı şudur: reflektörü aracın hemen arkasına değil, gelen trafiğin sizi erken fark edeceği bir mesafeye koyun. Dönemeçte ve tepede mesafeyi daha uzun tutun ve cihazın görünür olduğundan emin olun. Reflektörü yola yerleştirirken trafiğe sırtınızı dönmeyin, mümkünse banketin üzerinden yürüyün.

Aynı yönetmeliğin donanım cetveli, otomobillerde ECE R 27 düzenlemesine uygun iki adet yansıtıcının bulundurulmasını ister. Aracınızda yoksa, yolculuktan önce eksiği tamamlayın. Yolculuk öncesi kontrol listesi için bayram yolculuğu ve yol yardım rehberine bakabilirsiniz.

Yardım isteyen herkes ilk olarak “neredesiniz” sorusuyla karşılaşır. Cevap ne kadar kesinse yardım o kadar çabuk ulaşır. Şehir içinde sokak ve cadde adı, kapı numarası ya da yakındaki bir işyeri yeterli olabilir. Şehir dışında ve otoyolda ise yön, kilometre taşı ve en yakın çıkış ya da tesis daha önemlidir.

• Telefonunuzun harita uygulamasında konumunuzu açın ve konum paylaşın ya da adresi yazılı olarak kopyalayın.
• Otoyolda ya da devlet yolunda yolun adını, gidiş yönünüzü ve yol kenarındaki en yakın kilometre göstergesini not edin.
• Köprü, tünel, kavşak ya da yakın bir tesis (akaryakıt istasyonu, dinlenme alanı) gibi referans noktaları söyleyin.
• Araç plakasını, rengini ve markasını hazır tutun.
• Telefonunuzun şarjı azsa gereksiz uygulamaları kapatın, ekran parlaklığını düşürün; şarj aletiniz araçta çalışıyorsa kullanın.

OnlineOtoCekici'de talep verirken il, ilçe ve mahalleyi listeden seçersiniz; istenirse harita üzerinde konum işaretleme de yardımcı olarak sunulur. Konum paylaşımı yardımcıdır, ama yazılı adres her zaman geçerli kalır.

Aramanız gereken yer durumun ciddiyetine göre değişir.

• Yaralanma, yangın, tehlikeli madde ya da yolu kapatan bir kaza varsa 112'yi arayın. İçişleri Bakanlığı'na göre polis, jandarma, sağlık ve diğer acil çağrılar 112 Acil Çağrı Merkezi'nde birleşmiştir.
• Yalnızca arıza varsa önce sigortanızın yol yardım ya da asistans hattının olup olmadığına bakın. Poliçenizde yol yardım teminatı varsa, hizmeti çoğu zaman sigortacının kendi hattı üzerinden almanız istenir. Kendi çekicinizi çağırırsanız masrafın iade edilip edilmeyeceği poliçeye bağlıdır; ayrıntı kasko çekiciyi karşılar mı rehberinde.
• Sigorta yol yardımı yoksa ya da beklemek istemiyorsanız bir çekici çağırın. Fiyat aralığını görüp kesin fiyatı onaylayabileceğiniz bir yol seçmek, belirsiz bir telefon görüşmesinden daha güvenlidir.
• Yol durumunu öğrenmek için Karayolları Genel Müdürlüğü'nün ALO 159 hattı yol bilgisi verir; acil müdahale hattı değildir.

Yardım isteyeceğiniz her yerde şunları söylemeye hazır olun: neredesiniz, aracınız nedir, sorun ne (çalışmıyor, ses var, lastik patladı, kaza oldu), kimse yaralı mı, aracı nereye götürmek istiyorsunuz.

Beklerken yapacağınız hareketler hem güvenliğinizi hem de aracınızı etkiler.

• Aracı bırakıp uzaklaşacaksanız camları kapatın ve kapıları kilitleyin. Değerli eşyaları yanınıza alın.
• Aracın ve çevrenin fotoğrafını çekin: konumunuz, aracın durumu, plaka ve varsa tabela. Sigorta ve olası bir anlaşmazlık için faydalıdır.
• Aracı çalıştırmayı tekrar tekrar denemeyin. Sorunun ne olduğunu bilmiyorsanız fazladan zarar verebilirsiniz.
• Tanımadığınız ve sizi aramadan gelmiş birinin yardım teklifine hemen evet demeyin. Çağırdığınız aracın bilgileri sizin elinizdeki bilgilerle uyuşmalı.
• Çocuk, yaşlı ya da hasta varsa hava koşullarına göre bulunduğunuz yerde sıcak ya da serin kalabilecekleri bir nokta bulun.
• Aracı kendi imkânınızla halatla başka bir araca bağlayıp sürüklemeyin. Yönetmeliğe göre çekilmesi gereken araçlar kurtarıcı denilen özel amaçlı taşıtlarla çekilir.

Çekici geldiğinde sürücünün kimliğini, araç bilgisini ve fiyatı kontrol edin. OnlineOtoCekici'de çağırdıysanız onayladığınız firmanın ve aracın bilgisi uygulamada görünür. Telefonla gelen bir çekiciyle çalışacaksanız güvenli çekici nasıl çağrılır rehberini önceden okuyun.

Aşağıdaki kart, panik anında akla gelmeyen adımları sıraya koyar. Yazdırıp torpido gözüne koyabilir, telefonunuzun ekran görüntüsünü alıp yanınızda taşıyabilirsiniz. Boş alanları önceden doldurun: plaka, sigorta yol yardım hattı ve acil durumda aranacak yakınınız.